delen via:

Schildklier problemen bij de kat

Een te hard werkende schildklier (hyperthyreoïdie) is de meest voorkomende hormonale aandoening bij de oudere kat. 95% van de katten die de ziekte heeft, is namelijk ouder dan 8 jaar. Vaak wordt de ziekte gedurende lange tijd niet opgemerkt, omdat men denkt dat het vermageren bij het ouder worden van de kat hoort. Niets is minder waar! Vrijwel altijd ligt er een probleem aan ten grondslag dat met bloedonderzoek kan worden opgespoord en zelfs goed kan worden behandeld. Sinds kort kunnen wij in de praktijk ook meten of de schildklier van uw kat te hard werkt. Maar wat doet de schildklier eigenlijk? En wat zie u aan uw kat? In het volgende artikel leest u alles over schildklierproblemen bij de kat.

De schildklier zit in de hals en zit aan weerszijden vlak naast de luchtpijp (zie plaatje). Dit kleine orgaan stuurt het metabolisme aan van ons hele lichaam. Bij een overactieve schildklier werkt eigenlijk bijna alles te snel: Denk daarbij aan de vertering, het gedrag, de hartslag, de bloeddruk, etc.

Hyperthyreoïdie, oftewel een te snel werkende schildklier, ontstaat door een tumor van de schildklier. In meer dan 99% van de gevallen is deze tumor goedaardig. Bij 30% van de katten is 1 kant van de schildklier aangetast, in 70% van de gevallen zit de tumor beiderzijds. In zeldzame gevallen (5%) zit er zogenaamd ‘ectopisch schildklierweefsel’ op andere plekken dan de schildklier, zoals in de hals of in de borstkas. De overmatige productie van het schildklierhormoon (thyroxine) kan levensbedreigend worden door een te hoge hartslag en bloeddruk.

schildklier kat

Wat zijn de symptomen?

  • Vermageren en een mottige vacht (87% van de gevallen)
  • De schildklier is te voelen (een normale schildklier is niet te voelen) (83%)
  • Zeer goede eetlust, vaak zelfs bedelen (49%)
  • Braken (44%)
  • Verhoogde hartslag (42%) en bloeddruk
  • Hyperactiviteit (40%)
  • Meer drinken en plassen (36%)
  • Hijgen en een versnelde ademhaling (23%)
  • Diarree (15%)
  • Veel ontlasting (8%)
  • Huidveranderingen
  • Het opzoeken van koele plekken in huis
  • In minder dan 10% van de gevallen is de kat juist zwak, wil niet eten en ligt de kat alleen maar

schildklier kat

Hoe stellen we de diagnose?
 
Als dierenarts krijgen we een vermoeden op basis van bovenstaande klinische verschijnselen. In meer dan 80% van de patiënten is de vergrote schildklier te voelen. Om de diagnose te bevestigen kunnen we nu in ons eigen laboratorium het gehalte aan schildklierhormoon in het bloed bepalen. Indien de kat wel alle symptomen laat zien, maar de waarden van het schildklierhormoon in het bloed normaal zijn, kan het nodig zijn om het bloedonderzoek enkele weken later te herhalen. Als een andere ziekte meespeelt, kan het gehalte aan thyroxine worden onderdrukt.

Het aantonen van een verhoogd gehalte aan thyroxine in het bloed voordat de kat verschijnselen vertoont, is positief voor de prognose van de kat.

Kunnen we hyperthyreoidie behandelen?

Ja! Er zijn meerdere mogelijkheden:

1. Radioactief jodium

Deze behandeling werkt het beste, maar is door de hogere kosten vaak geen optie. Via een injectie krijgt de kat jodium ingespoten dat radioactief is gemaakt. De schildklier gebruikt jodium om thyroxine te vormen. Als er geen jodium aanwezig is in het lichaam kan op die manier ook geen thyroxine gevormd worden.

Voordelen:

  • 95% van de katten is na 1 injectie met het radioactieve jodium genezen
  • Het is niet invasief (de kat hoeft niet onder narcose)
  • Er hoeven geen tabletten gegeven te worden
  • Ook ectopisch schildklierweefsel wordt door het radioactieve jodium stuk gemaakt
  • Normale schildkliercellen en de bijschildklier worden niet aangetast

Nadelen:

  • De kat wordt 5 dagen opgenomen (in de Universiteitskliniek van de Universiteit Utrecht) in verband met straling
  • Katten met nierproblemen kunnen de behandeling niet ondergaan
  • In 2.5% van de patiënten komt het terug binnen 1 tot 6.5 jaar

schildklier kat

2. Medicatie

Met medicatie wordt de ziekte goed onderdrukt, maar niet genezen. De tabletjes dienen 2 x per dag gegeven te worden.

Voordelen:

  • Relatief goedkoop
  • Er kan direct met de therapie begonnen worden

Nadelen:

  • De ziekte wordt dus wel behandeld, maar de goedaardige tumor gaat er niet mee weg
  • Levenslang moet er medicatie worden toegediend. Niet alle katten zijn makkelijk met tabletten. Indien het echt niet gaat kan een speciale oorzalf worden besteld. Via de bloedvaten in de oren wordt het medicijn zo langzaam opgenomen. De zalf is alleen vrij prijzig. Daarnaast is het wettelijk niet geregistreerd, en mag het alleen worden toegediend via een speciale cascaderegeling
  • Er kunnen bijwerkingen van de medicijnen optreden: huidklachten, braken, diarree, beenmergdepressie, slechte eetlust
  • Regelmatig moet er bloed worden afgenomen om te controleren of de waarde van het thyroxine in het bloed voldoende is gedaald

3. Het operatief verwijderen van de schildkliertumor:

Voordelen:

  • Kan genezend zijn als er geen ectopisch schildklierweefsel aanwezig is in de rest van het lichaam.

Nadelen:

  • Het is aan te raden een scintigrafie-scan te maken van de kat om ectopisch schildklierweefsel op te sporen, waardoor er extra kosten bovenop de al dure operatie komen
  • Indien er ectopisch schildklierweefsel zit, heeft de operatie geen zin
  • Het kan terugkomen waardoor alsnog dagelijks medicatie gegeven moet worden
  • De bijschildklier kan beschadigd worden
  • Voor sommige katten is de narcose een risico

4. Voeding van Hill's: Y/D

Overschakelen op dit voer geneest niet maar kan goed werken als we zeker weten dat de kat alleen deze voeding kan eten en bijvoorbeeld niet buiten komt. Daarom komen eigenlijk alleen binnenkatten in aanmerking voor deze manier van therapie. De voeding bevat geen tot zeer weinig jodium waardoor de kat het schildklierhormoon niet tot nauwelijks kan maken. Medicatie hoeft hierdoor niet meer nodig te zijn

Voordelen:

  • Relatief goedkoop omdat een kat toch moet eten en geen aanvullende therapie nodig is

Nadelen:

  • Kan alleen bij binnenkatten gebruikt worden waarvan zeker is dat ze alleen deze voeding binnen krijgen

Verdenkt u uw kat van het hebben van een probleem met de schildklier? Maak dan een afspraak om uw kat te laten onderzoeken.  Indien een schildklierprobleem wordt vastgesteld bespreken we graag samen met u wat voor uw kat de beste therapie is. De prognose voor schildklierpatiënten is over het algemeen goed.